Drugs voor de Führer… en vele andere Duitsers

Drugsgebruik in Europa was eigenlijk een erfenis uit de Grote Oorlog. In de lazaretten kregen duizenden gewonde soldaten deze middelen als verdoving en vele malen sterker dan pijnstiller aspirine dat sinds 1899 op de markt was en hallucinerend bovendien. Na 1918 kon men voor een roes in louche cafés terecht voor ‘Pulver’, het witte poeder. Maar je kon drugs ook gewoon bij de apotheek op doktersrecept krijgen. In 1938 telde de Duitse overheid zo’n zevenduizend zware gebruikers van heroïne, morfine en cocaïne. De meesten zaten in Berlijn, Hamburg en München en er waren veel ‘witte jassen‘ onder: medici en apothekers, die nu eenmaal dicht bij de bron zaten. De centrale kaartenbak werd steeds geactualiseerd op basis van meldingen van artsen, maar ook de burger werd aangespoord om een snuivende buur aan te geven, alsook notoire drinkebroers. 

Gedwongen naar afkickkliniek
Hevig verslaafden konden immers niet krachtig hun taak voor volk en vaderland verrichten, zoals het Derde Rijk verlangde. Volgens de ‘rassenhygiënische’ principes van de nazi’s om een ‘Germaans superras’ te kweken, dienden lichaam én geest gezond te zijn. Afgezien van strengere controle op recepten en aanpak van illegale handel, moesten zware drugsverslaafden onder dwang naar een afkickkliniek, evenals notoire alcoholisten trouwens. Was de verslaving een hardnekkig familiepatroon, dan kon een huwelijksverbod of verplichte sterilisatie worden opgelegd om verzwakking van de volksgemeenschap te voorkomen.

Pervitin
Een harde aanpak van verslaving, zou je zeggen. Tegelijkertijd werd echter een pepmiddel in een mum van tijd razend populair, ook in regeringskringen. De medische wereld onthaalde het spul als een soort kunstmatige adrenaline. Bij een test in een Leipziger ziekenhuis ervoeren patiënten een urenlange psychische stimulans met een levendige euforiestemming, terwijl tegelijk de slaapbehoefte en vermoeidheid werden onderdrukt. Volgens huidige begrippen was het kortom pure speed, MDMA of crystal meth. De Berlijnse firma Temmler Werke bracht het in 1938 onder de merknaam Pervitin massaal op de markt, in buisjes van 30 stuks of in glazen druppelflacons en stuurde proefmonsters naar artsen. Later werd er nog druivensuiker aan toegevoegd.

Panzerschokolade
Het Duitse leger werd snel een grote afnemer. De ‘Reichsgesundheitsführer’, een van de zeer vele nieuwe functionarissen in het Derde Rijk, sputterde eerst tegen, uit vrees voor verslaving en bijwerkingen. Hij kon echter niet op tegen de legertop die graag beschikte over dit ‘chemisches Befehl’ nu Duitsland in een historische ‘Lebenskampf’ verwikkeld was. Eind jaren ’30 begonnen immers de militaire campagnes van het Derde Rijk richting het oosten. Bij de inval in Sudetenland in oktober 1938 kregen acht tankbestuurders Pervitin - en die zogenoemde ‘Panzerschokolade’ werkte prima. Toen een jaar later Polen werd bestormd, reden 40 vrachtrijders op Pervitin het etmaal rond met materiaal en brandstof naar de snel oprukkende troepen; ideaal voor de slechte, donkere Poolse wegen.

Zo’n stimulerend middel hielp ook enorm als aan het front na lange strijd de vermoeidheid toesloeg. Met Pervitin bleven wachtposten zonder moeite wakker en konden officieren de hele nacht doorhalen. De medisch inspecteur van de Wehrmacht berekende dat Pervitin veel goedkoper was dan koffie: 4 tabletten met een inkoopprijs van 16 Pfennige tegenover 50 Pf. voor 4 koppen koffie. 

Vier miljoen tabletten
Legerartsen bleven positief na vele proeven, maar vonden wel dat de opgepepte troepen af en toe echt rust moesten nemen. Daarom kreeg de medische staf instructies. Zo mocht Pervitin worden verstrekt vlak voor een zware, lange mars of bij nachtelijke ritten. Ook wachtposten in de nachtdienst kregen een pil, maar soldaten mochten nooit langer dan 24 uur uit hun slaap worden gehouden. In 1940 had het leger 4 miljoen tabletten op voorraad.

Niet alleen soldaten, ook Duitse burgers slikten Pervitin tegen angst en depressie. Een flinke portie was echter gereserveerd voor het hoofdkwartier van de Führer, want ook Adolf Hitler was een groot liefhebber van het spul. In het nieuwe nummer van Geschiedenis Magazine lees je meer over drugs in het Derde Rijk en de handel erin. Abonnees ontvangen dit nummer omstreeks 9 oktober. Dit nummer niet missen maar nog geen abonnee? Abonneer vóór donderdag 25 september om dit nummer te ontvangen. Of haal het nummer na de verschijningsdatum in de boekhandel of in de online webshop.