In dit nummer
- Annexatie als schuldvereffening
- Kamp Amersfoort na de oorlog
- Bombardement op de Sicherheitsdienst
- Het Achterhuis
- Vogelperspectief
- Boudicca vs. de Romeinen
- De koloniale wortels van hiv en aids
- Middeleeuwse belastingen
- Kleurrijke archeologen
- Vriend of rivaal?
- Handel op Marokko al in de 16de eeuw
- Trends en taboes in de keuken. Deze keer: rauwkost
- Rifoorlog
Abonnees ontvangen dit nummer omstreeks 16 april. Dit nummer niet missen maar nog geen abonnee? Meld je aan vóór donderdag 2 april, dan krijg ook jij dit nummer thuisgestuurd!
Annexatie als schuldvereffening
Jan Brauer
Na de bevrijding bleek dat er van de financiële compensatie die Nederland voor de tijdens de oorlog aangerichte schade verwachtte, weinig terecht zou komen. De Wederopbouw zou meer gediend zijn bij een welvarend buurland dan bij een kaalgeplukte kip. Diverse actiecomités streden daarom voor een alternatief: de annexatie van Duitse grensregio’s. Al in bezettingstijd was hierover geschreven in de verzetsbladen en Minister van Buitenlandse Zaken Eelco van Kleffens en koningin Wilhelmina, in Londen, waren vóór. In de zomer van 1945 heerste een ware annexatiekoorts in Nederland. Actiecomités lanceerden wilde plannen in ronkende pamfletten en brochures en organiseerden manifestaties.
Kamp Amersfoort na de oorlog
Evertjan van Roekel
In en rond Amersfoort werd gesproken van het Foute Kamp: in wat tijdens de oorlog een concentratiekamp van de nazi’s was geweest, bivakkeerden na de bevrijding eerst vooral (vermeende) collaborateurs uit die stad en de directe omgeving. Later diende het als centrale opvangplaats voor mensen uit de provincie Utrecht die onder de bijzondere rechtspleging waren geïnterneerd: er moest uitgezocht worden wat ze tijdens de bezetting hadden uitgespookt. Ook waren in Amersfoort de voormalige SS-kampbeulen ondergebracht die hier werkten, een groot contingent Nederlandse Waffen-SS’ers die aan het Oostfront hadden gevochten. Er was tekort aan van alles, vooral voedsel, en ziektes tierden welig. En er was sprake van structurele mishandeling.
Bombardement op de Sicherheitsdienst
Erwin van Loo
Eind 1944 voerden jachtbommenwerpers van de RAF een luchtaanval uit op Amsterdam. Prins Bernhard had er namens het verzet om gevraagd. Meer dan vijftig burgers kwamen om. Wat zat hierachter?
Het Achterhuis
Bjarn van den Berg
Op 4 augustus 1944 valt een arrestatieteam van de Sicherheitspolizei und Sicherheistdienst het Achterhuis op de Amsterdamse Prinsengracht 263 binnen. De acht onderduikers die zich er voor de nazi’s schuilhouden, onder wie zoals bekend Anne Frank, en twee van hun zes helpers, worden opgepakt. Alle onderduikers gaan binnen een paar dagen op transport naar Westerbork. De twee helpers komen in Kamp Amersfoort terecht. Geschiedenis Magazine sprak met de auteurs van het boek Verweven levens over de veertien mensen in en om het Achterhuis.
Abonnees ontvangen dit nummer omstreeks 16 april. Dit nummer niet missen maar nog geen abonnee? Meld je aan vóór donderdag 2 april, dan krijg ook jij dit nummer thuisgestuurd!
Vogelperspectief
Jan Luiten van Zanden
De vogelstand in Nederland gaat gemiddeld gesproken achteruit, maar het aantal vogelaars en vogelboeken niet, integendeel. Vogels worden beschouwd als symbool van vrijheid, schoonheid, liefde en spiritualiteit, maar er wordt ook op gejaagd en ze dienen als voedsel. Er komt een grote tentoonstelling gemaakt door de befaamde schrijver en (vogelliefhebber) Simon Schama in het Mauritshuis over vogels vroeger en nu. Maar hebben vogels eigenlijk wel geschiedenis?
Boudicca vs. de Romeinen
Martijn Icks
Boudicca was de koningin van de Iceni, een Keltische stam die aan de oostkust van Engeland woonde. In het jaar 61 ontketende ze een opstand die veel eilandbewoners tegen de Romeinse bezetter in het geweer bracht. Minder dan twintig jaar nadat ze er voet aan de grond hadden gekregen, dreigden de Romeinen hun nieuw veroverde provincie Britannia alweer te verliezen. Hoe verliep haar campagne? Geschiedenis Magazine vertelt het verhaal.
De koloniale wortels van hiv en aids
Bram Mellink
Veel mensen associëren het Human Immunodeficiency Virus (hiv) en de ziekte aids die je ervan kun krijgen, met de tragische sterfgevallen onder homomannen in de jaren 1980 en ’90. Uit recent onderzoek blijkt echter dat het dat hiv – veertig jaar geleden officieel als term gemunt – veel ouder is en veel bredere groepen trof. De koloniale overheersing en programma’s voor de bestrijding van tropische ziekten in vroeg 20ste-eeuws Centraal-Afrika hadden hierbij een belangrijke rol.
Middeleeuwse belastingen
Reinier Kooijman
Wanneer is belastingheffing eerlijk? Is daar een maatstaf voor? Dat zijn geen typisch moderne vragen. Wie de oorsprong van het hedendaagse belastingrecht bestudeert, vindt in middeleeuws Italië onverwachte antwoorden. Het grote voorbeeld was de stadstaat Perugia.
Kleurrijke archeologen
Ruurd Halbertsma
Alle archeologen willen het, en enkelen lukte het: iets sensationeels vinden dat het beeld van het verleden op zijn kop zet. Daarnaast waren er de avonturiers en ‘schatgravers’, die uit ijdelheid soms de sensatie zelfs een handje hielpen met vervalsingen. Als eerste in de nieuwe serie over kleurrijke archeologen: Heinrich Schliemann, de opgraver - of verwoester - van Troje.
Vriend of rivaal?
Jos Gabriëls
Napoleon Bonaparte en Jean-Baptiste Bernadotte… al bij de eerste ontmoeting in 1897 bleken de karakters van deze Franse generaals te botsen. Napoleon zag in ‘die Gascogner’ een potentiële rivaal en hield hem zoveel mogelijk op afstand, terwijl Bernadotte zich met grote tegenzin door ‘dit vroegoude ventje van een jaar of 27’ liet commanderen. Het ging van kwaad tot erger tussen hen, maar ze legden het bij. Totdat…lees het in Geschiedenis Magazine.
Handel op Marokko al in de 16de eeuw
Eric Wijnroks
Over de vroege Nederlands-Marokkaanse handel is bijna niets bekend. Historici gaan ervan uit dat die pas rond 1610 tot ontwikkeling kwam. Dat beeld moet worden bijgesteld. De Haarlemse koopman Jacques della Faille verkocht zijn textiel al decennia eerder in Marokko. En hij was niet de enige.
Trends en taboes in de keuken. Deze keer: rauwkost
Charlotte Kleyn
Ons woord salade komt van de Romeinen: die aten al graag rauwe groenten met azijn, olijfolie en zout - oftewel salata. In de middeleeuwen gold dat juist als ongezond, maar later werd het eten van fruit en ongekookte groente dan weer aanbevolen. De Zwitserse arts Maximilian Bircher-Benner - uitvinder van muesli - was fan.
Rifoorlog
Ivo van de Wijdeven
In het Marokkaanse Rifgebergte wordt Abdelkrim op handen gedragen. Zijn portret is alomtegenwoordig. Er gaat daar geen demonstratie voorbij of er wordt wel een spandoek meegedragen met de beeltenis van de grote leider. Ook Nederlanders met Riffijnse roots eren hem. Waarom?
Floris van Egmond, met één been nog in de middeleeuwen
Ad van der Zee
Wie wel eens in het Mauritshuis komt kent mogelijk het portret van Floris van Egmond uit ca. 1520 dat daar hangt en vraagt zich dan misschien af: wat een mooi schilderij, maar wie was deze man eigenlijk? Dat overkwam ook historicus Ad van der Zee. Hij verdiepte zich in zijn leven, familie en werk van Floris van Egmond, van het een kwam het ander en voor hij het wist was hij bezig een biografie te schrijven. Hij neemt ons in dit artikel mee naar het kruispunt van middeleeuwen en vroegmoderne tijd, toen Floris van Egmond legeraanvoerder was in Bourgondische en later Habsburgse dienst.
En ook:
- In de jaren ’20 en ’30 zag Den Haag al de noodzaak van nauwe, grenzenvrije Europese samenwerking
Abonnees ontvangen dit nummer omstreeks 16 april. Dit nummer niet missen maar nog geen abonnee? Meld je aan vóór donderdag 2 april, dan krijg ook jij dit nummer thuisgestuurd!