In dit nummer
Abonnees ontvangen dit nummer omstreeks 29 augustus. Dit nummer van Geschiedenis Magazine niet missen, maar nog geen abonnee? Meld je aan vóór donderdag 15 augustus, dan krijg ook jij dit nummer thuis!
JA GRAAG IK GEEF GESCHIEDENIS MAGAZINE CADEAU
Special: Operatie Market Garden | 80 jaar geleden
Het ‘masterplan’ van Montgomery
Marco Middelwijk
De geallieerden staan op 14 september 1944 in Maastricht, en veldmaarschalk Bernard Montgomery weet het zeker: de oorlog kan met Kerst al voorbij zijn. Hij wil zo snel mogelijk een route over de grote rivieren naar het hart van nazi-Duitsland veiligstellen, en heeft daartoe een gedurfd plan bedacht. Het combineert een verovering met tanks en grondtroepen met een gigantische luchtlandingsoperatie – nog altijd de grootste die ooit ondernomen is. Opperbevelhebber Eisenhower heeft zijn twijfels, maar geeft uiteindelijk het groene licht voor operatie Market Garden.
Wat merkten Nijmegenaren van Market Garden?
Joost Rosendaal
Operatie Market Garden wordt vaak ‘de slag om Arnhem’ genoemd. Maar dat is niet terecht. Er werd op veel meer plaatsen gevochten, zoals in Nijmegen. De strijd om de Waalbruggen duurde vier dagen en ook in de maanden daarna lag Nijmegen in de frontlinie. Er is altijd veel aandacht uitgegaan naar de militaire strijd en het perspectief van de veteranen, maar hoe beleefden de Nijmegenaren dit allemaal?
Water als wapen 1944-5
Frank Mehring
Na operatie Market Garden zaten de geallieerden gedurende de winter van 1944-1945 vast rond Nijmegen. De bezetter probeerde hun verdere opmars tegen te gaan door hele stukken land tussen de Rijn en de Waal onder water te zetten. Dit was niet de eerste keer dat militairen enorme overstromingen veroorzaakten. Ook de geallieerden hadden dat gedaan, met bombardementen op de zeedijken van Walcheren en op dammen in Duitsland.
Abonnees ontvangen dit nummer omstreeks 29 augustus. Dit nummer van Geschiedenis Magazine niet missen, maar nog geen abonnee? Meld je aan vóór donderdag 15 augustus, dan krijg ook jij dit nummer thuis!
JA GRAAG IK GEEF GESCHIEDENIS MAGAZINE CADEAU
Leidens Ontzet 450 jaar geleden
Els Kloek
De Spaanse legeroverste Francisco Valdez voerde de troepen aan die Leiden maandenlang belegerden en uithongerden, in 1573 en 1574. De watergeuzen hadden in de zomer de dijken wel doorgestoken, zodat ze naar Leiden konden varen, maar de bevrijding liet maanden op zich wachten. Volgens de vele verhalen speelde de Haagse Magdalena Moons als Valdez’ geliefde een cruciale rol bij het uiteindelijk ontzet van Leiden op 3 oktober. Wat de geliefden tegen elkaar zeiden werd niet genotuleerd, we kunnen het bewuste gesprek dan ook niet reconstrueren. We weten inmiddels wel zeker dát ze een koppel vormden.
Boeren versus tsarina: opstand tegen Catharina de Grote
Hans van Koningsbrugge
Jemeljan Poegatsjov was een Kozak die in het tsarenleger had gediend. Hij leidde een grootscheepse rebellie tegen Catharina de Grote, waarbij vooral veel boeren zich aansloten. Wie was deze Poegatsjov? En waarom kwamen hij en zijn volgelingen eigenlijk in verzet tegen de verlichte Catharina de Grote, die zette zich toch juist in voor de rechten van haar onderdanen? Hans van Koningsbrugge volgde de rebellenleider op zijn tocht door Zuid-Rusland en zocht het uit.
Voor de leeuwen! Dierengevechten in de oudheid
Konstanze Schiemann
De leeuw gold al in de oudheid als de koning der dieren en werd bewonderd om zijn moed en vechtlust. Die eigenschappen maakten leeuwen ideaal voor de arena. Daar werden ze ondanks al die waardering uiterst bruut behandeld – en het publiek genoot ervan. De invoering van het christendom veranderde hier niets aan: nog in de 6de eeuw vinden we bewijzen van dierengevechten in Constantinopel.
Julius Caesar en de genocide op de Eburonen
Nico Roymans
In het verslag De Bello Gallico dat veldheer Caesar maakte van zijn veroveringsoorlogen in Gallië tussen 58 en 51 v.Chr, beschrijft hij vele malen massageweld tegen Germaanse groepen. Zijn optreden tegen de Eburonen ten zuidwesten van de Neder-Rijn heeft in dat boek zelfs genocidale trekken. Maar klopt Caesars verhaal wel? Eén ding is zeker: Tacitus (ca. 56-117) meldt in zijn Historiae dat hun land enige jaren na het ingrijpen door de Romeinse legioenen ‘leeg’ was. Van Eburonen, kortom, geen spoor.
Wild West show in Rome, 1890: Buffalo Bill op tournee
Renée M. Laegreid
Grazende bizons, massa’s paarden in een omheining. Een enorm canvas doek met daarop een geschilderd theaterdecor. Al dagen is het publiek met aankondigingen lekker gemaakt en nu is het eindelijk zover: de Wild West Company van William F. Cody, beter bekend als Buffalo Bill, heeft zijn tenten voor Rome opgeslagen.
De belangrijke rol van vrouwen in oorlogen | Lage Landen 1500
Jelle Haemers
Het waren de mannen die vochten in de middeleeuwen. Het beleid werd door mannen uitgestippeld, mannen namen besluiten. Toch speelden ook vrouwen een belangrijke rol in oorlogen. Jelle Haemers richt zich op spionnen en boodschapsters in de Lage Landen rond 1500.
Vroege vegetariërs in Nederland | Vegetarische Bond 1894
Charlotte Kleyn
Drieëndertig leden en veertien sympathisanten waren er bij de oprichting van de Nederlandsche Vegetariërsbond (NVB) op 30 september 1894. Ruim een decennium eerder was vegetarisme voorzichtig opgekomen in Nederland. Ferdinand Domela Nieuwenhuis schrapte in 1878 vlees van zijn menu uit ethische overwegingen; hij publiceerde er meerdere artikelen over. Er verschenen brochures over een vleesloos bestaan en een uit het Duits vertaald vegetarisch kookboek. De oprichting van de NVB in 1894 zorgde voor extra aandacht voor de beweging.
Nero’s moeder werd te lastig
Martijn Icks
Agrippina was machtig. Ze stamde af van Augustus en ook haar oom Claudius, haar broer Caligula en haar zoon Nero waren keizer. Zelf nam ze, toen Nero op de troon zat, actief deel aan het rijksbestuur. Toch, of misschien wel daarom, stierf ze geen natuurlijke dood.
En ook
- Oostenrijkse Nederlanden in kaart gebracht, een 18de-eeuws megaproject
- 1865: hoe de Donaucommissie de Russen buiten de deur moest houden