Amerikaanse Revolutie: een nobele strijd?

Bilt1 ag-obj-101-001-pub-print-lg het heroische

 

De Amerikaanse Revolutie heeft bij het grote publiek in de VS het aureool van een nobele strijd. Aangevoerd door de ‘onverschrokken’ Founding Fathers, zoals George Washington, bevrijdden de strijders het land van de Britse ‘tirannie’. Maar wat zeggen historici ervan? Eduard van de Bilt zoekt naar het ware verhaal.

 

De Amerikaanse Revolutie in een notendop: dertien Britse koloniën in noordelijk Amerika kwamen in 1775 in opstand tegen het moederland. Er was hier een vorm van lokale democratie ontstaan, omdat de kolonisten bestuurlijk vooral op zichzelf waren aangewezen. De belastingen werden echter eenzijdig vastgesteld door Londen. Tussen 1764 en 1774 kwamen er tal van nieuwe heffingen. De schatkist van koning George III was namelijk leeg na een reeks oorlogen tegen Frankrijk om de koloniale macht in Noord-Amerika. De vrede was getekend in 1763 en Londen probeerde sindsdien politiek en financieel meer greep te krijgen op het immense Britse territorium overzee.

 

In opstand tegen een koninklijke bruut
Vertegenwoordigers van de Amerikaanse kolonisten, welvarende mannen, kwamen sinds 1774 regelmatig in een Continental Congress in Philadelphia bijeen om politiek te overleggen, maar er zat geen koloniale afvaardiging in het Britse parlement. De heffingen moesten ze maar slikken. De situatie veroorzaakte veel wrevel en zo begonnen in 1775 bij Lexington en Concord de vijandelijkheden tegen Britse koloniale troepen. Het protest was aanvankelijk vooral gericht tegen de belastingwetten, maar kreeg al snel het karakter van een onafhankelijkheidsoorlog. De publicatie van het vurig republikeinse pamflet Common Sense van Thomas Paine in januari 1776, dat George III een ‘royal brute’ noemde, was een belangrijke impuls voor de gedachte dat breken met deze ‘tiran’ en zijn koninkrijk gerechtvaardigd en zelfs noodzakelijk was. Binnen een paar maanden waren 500.000 exemplaren verkocht.

 

Onafhankelijkheidsoorlog
Op 4 juli 1776 verklaarden de koloniën zich onafhankelijk. De legers en milities van de nieuwe Verenigde Staten vochten onder leiding van opperbevelhebber George Washington tegen de Britten. Ze kregen hulp van Frankrijk, de Nederlandse Republiek en Spanje die door erkenning van de VS hoopten aartsvijand Engeland dwars te zitten. Na de Amerikaanse zege bij Yorktown in 1781 gaf het Britse leger zich over, maar op zee ging de krachtmeting tussen de Europese grootmachten nog door. De buitenlandse hulp bepaalde samen met de groeiende militaire knowhow van de Amerikaanse rebellen en gebrekkig inzicht aan Britse kant de uitkomst van de strijd. In 1782 draaide het parlement in Londen de geldkraan dicht en kwam een eind aan de oorlog.

 

Een verlichte grondwet
De zogeheten Founding Fathers stelden in 1787 in Philadelphia op basis van verlichte principes een grondwet op die nog steeds, samen met de Bill of Rights (1791), de grondslag is van het Amerikaanse politieke en juridische stelsel. Bij de eerste presidentsverkiezingen, in 1789, won George Washington.

 

BILT7 Washington and Lafayette at Mount Vernon 1784 by Rossiter and Mignot 1859

De band tussen de Amerikaanse en de Franse revolutie kreeg een persoonlijke toets door de samenwerking tussen George Washington en Lafayette, de Franse aristocraat. Op dit schilderij uit 1859 zien we hoe Lafayette Washington na de oorlog in 1784 komt opzoeken op zijn landgoed Mount Vernon. Links zit een slavin, rechts enkele vrouwen: zij blijven buiten de politieke besprekingen en houden zich maar bezig met borduurwerk en bloemen. Schilderij door Thomas Richard Rossiter en Louis Rémy Mignot (Metropolitan Museum of Art, New York).

 

 

George Washington als grote leider
Amerikaanse historici hebben lange tijd de neiging gehad om deze gebeurtenissen te verheerlijken en uniek te verklaren. Al kort na de oorlog begon de ophemeling van de revolutie en haar belangrijkste vertegenwoordigers met de publicatie van twee biografieën van George Washington. De voorzitter van het hooggerechtshof John Marshall en David Ramsay, politicus en historicus uit South Carolina, presenteerden hem in hun levensschetsen uit respectievelijk 1804 en 1807 als een groot leider.

 

Gods bedoelingen
In 1826 bleek de Verenigde Staten zelfs rijp voor politieke afgoderij. In de zomer stierven twee andere Founding Fathers, John Adams en Thomas Jefferson. Dat beiden precies op de dag af vijftig jaar na de Onafhankelijkheidsverklaring van 4 juli 1776 overleden, was voor de Amerikaanse publieke opinie een teken van Gods bedoelingen met hun land. Er ontwikkelde zich een ‘civil religion’ met een goddelijk voorbestemde glorieuze toekomst voor de VS als credo en de Founding Fathers als uitzonderlijke rolmodellen voor latere generaties politici. Amerika was exceptioneel, maar de revolutie had volgens de Amerikanen zelf toch ook internationale allure: in de ogen van veel tijdgenoten wezen hun revolutie en haar leiders de hele westerse wereld de weg.

 

Een voorbeeldrevolutie
Deels klopt dit. Zo zat Thomas Paine, geboren in Engeland maar sinds 1774 actief in Amerikaanse revolutionaire kringen, tijdens de Franse Revolutie namens de Girondijnen in de Franse volksvertegenwoordiging. John Adams was als Amerikaans ambassadeur een gezocht figuur onder de Hollandse Patriotten en hij correspondeerde bijvoorbeeld met de anti-orangistische politicus Joan Derk van der Capellen, auteur van het republikeinse pamflet Aan het volk van Nederland (1781). Toch zijn er de laatste jaren vraagtekens gezet bij de bijzondere voorbeeldfunctie van de Amerikaanse Revolutie: maakten de Amerikaanse Founding Fathers niet veeleer deel uit van een groter trans-Atlantisch netwerk van denkers en activisten?
En waren die Amerikaanse revolutionairen nu werkelijk van die nobele helden? Of waren het ook gewoon seksisten en racisten? En wie zat er eigenlijk op zo een burgeroorlog te wachten? Lees het in het oktober-nummer van Geschiedenis Magazine, vanaf 5 oktober in de winkel!

 

 

Eduard van de Bilt is docent amerikanistiek aan de Universiteit van Amsterdam en de Universiteit Leiden.

 

afbeelding Legerleider Washington komt op 3 januari 1777 zijn mannen bij Princeton te hulp, hij heeft dokter Benjamin Rush bij zich. Op de voorgrond sterft generaal Hugh Mercer door Britse hand. Het schilderij van John Trumbull (1756-1843) ademt de sfeer van heroïsche opofferingen en uiteindelijke victorie de die traditionele verhalen rondom de Amerikaanse revolutie lang kenmerkten (Yale University Gallery, New Haven).

Aanmelden nieuwsbrief