Het verhaal van Jeugdgevangenis De Corridor

Brand 4

 

Jonge jongens moet je niet in de gevangenis opbergen, want daar komen ze direct onder invloed van zware criminelen. Die gedachte won terrein in de jaren 60. In het Brabantse Peeldorp Zeeland kwam een jeugdgevangenis met een experimentele aanpak. Daar werden de jonge gedetineerden fysiek en psychisch stevig aangepakt. Twan van den Brand schreef, samen met Jos Straathof, het boek De jongens van De Corridor over deze inrichting, waar het hek een lachertje was en de bewaking minimaal. Toch waren er weinig weglopers.

 

Heerlijke champignons 

Aan de rand van het Brabantse dorp Zeeland, tussen akkers en weiden, begint het ministerie van Justitie op 31 mei 1967 een experiment. Die woensdag wordt Penitentiair Trainingskamp De Corridor officieel geopend. Freule Christine Wttewaall van Stoetwegen, Tweede-Kamerlid voor de Christelijk-Historische Unie (CHU), is een van de vele genodigden. Ze krijgen allemaal lekkers van een lokale kwekerij mee naar huis. De jonkvrouwe stuurt daags daarop haar bedankbriefje naar de burgemeester, de ‘hooggeachte heer Verheijen’. Ze schrijft: ‘Mag ik in U het gemeentebestuur van Zeeland danken voor de heerlijke champignons die ik mocht ontvangen bij mijn bezoek aan De Corridor. Het was een genoegen om voor het eerst van mijn leven in Zeeland te zijn.’ De ministers en andere notabelen komen niet alleen uit Nederland, ook uit België en Luxemburg. De komst van het kamp, een experiment voor de hele Benelux, is drie jaar eerder in Brussel aangekondigd tijdens de 28ste zitting van de Penitentiaire Benelux Commissie (PBC), een vergaderclub van topambtenaren. Zij hebben al vaker hun zorgen uitgesproken over de strafuitvoering bij ontspoorde jongeren.

 

Gevangenis is verkeerde leerschool
Begin jaren 60 is in Nederland eenderde van alle veroordeelden tussen de 18 en 25 jaar. Het gaat in veel gevallen om joyriders en vechtersbazen, om jongens die een diefstalletje hebben gepleegd. Ze moeten van de rechter voor enkele weken de cel in en komen dan terecht tussen geharde criminelen. Dat maakt de gewone gevangenis tot een verkeerde leerschool. Burgemeester Frans Verheijen voert een heuse lobby om de nieuwe rijksinstelling naar ‘zijn’ Zeeland te halen. Die brengt nieuwe banen, maar zal vooral een frisse wind laten waaien door de gesloten gemeenschap, dan 4600 zielen groot. Verheijen is lid van de invloedrijke Katholieke Volks Partij (KVP) en kent als voormalig ambtenaar van het ministerie van Maatschappelijk Werk de weg in Den Haag. Op 1 maart 1965 krijgt hij de garantie dat het penitentiaire kamp, officieel een jeugdgevangenis, inderdaad naar Zeeland komt. Vanuit de bevolking komen er al snel vragen over beveiliging en veiligheid. Waar gaan die gedetineerden op af als ze uitbreken? Verheijen weet met gloedvolle betogen in het plaatselijke blaadje Ut Rookelijzer en op voorlichtingsavonden onrust te voorkomen. Hij heeft het over de komst van jongelui die ‘eerder zwak dan slecht zijn’. De schuld ligt in zijn ogen bij ‘de maatschappij met al zijn verleiders en misleiders: slechte ouders, alcohol, drugs, reclame en welvaartspsychose’. Al maanden voor de officiële opening draait De Corridor warm. Het effect van De Corridor op de plaatselijke werkgelegenheid was overigens veel geringer dan Verheijen had gehoopt. Uiteindelijk zijn er tussen de 5 en 10 personen uit Zeeland
aangenomen.

 

Lang haar mag
De nieuwe aanpak trekt de aandacht in binnen- en buitenland. De media constateren dat gedetineerden hier ‘zelfs recht op weerwoord hebben’. ‘Lang haar mág in De Corridor’, kopt een krant. Het penitentiair trainingskamp oogt vriendelijk: zes paviljoens met een prettige lichtinval, nauwelijks beveiligd. Per paviljoen tien kamers, ze mogen geen cellen heten. In de beginjaren varieert de verblijfsduur van de gedetineerden, veelal first offenders tussen de 17 en 23 jaar, van vier weken tot vier maanden.
Ze krijgen een strak regime opgelegd... 


Hoe dit regime er precies uitzag kun je lezen in ons septembernummer, te koop in de betere boekhandel! 

*  Uw e-mailadres

*
  Voer de code in: